Ik Azië / I Asia
Korte introductie
Ik Azië / I Asia was een multidisciplinaire foto-expositie over Aziatische identiteit, zichtbaarheid en representatie in Nederland. De tentoonstelling werd georganiseerd door Pan Asian Collective — destijds ook vermeld als Pan Asian Connections — en was van 6 mei tot en met 30 juni 2022 te zien in OBA Oosterdok, de centrale Openbare Bibliotheek van Amsterdam.
In de tentoonstelling verkenden vier makers met verschillende Aziatische achtergronden de vraag: wie ben ik in relatie tot mijn Aziatische roots? Het project bracht persoonlijke zoektochten samen rond Indo, Hāfu, Peranakan-Chinese en bredere Aziatisch-Nederlandse identiteiten. Daarmee maakte Ik Azië zichtbaar dat “Aziatisch” in Nederland geen eenduidige categorie is, maar een veelheid aan geschiedenissen, lichamen, families, talen, migratieroutes en culturele ervaringen.
Voor Armando Ello is Ik Azië belangrijk omdat zijn werk rond Indo-identiteit hier werd geplaatst binnen een bredere Pan-Aziatische context. Zijn projecten Twijfelindo en Indo World Photo Project / IndoWorld Photobook werden niet alleen gelezen als Indisch of Nederlands-Indisch werk, maar ook als onderdeel van een groter gesprek over Aziatische representatie, gemengde afkomst, koloniale geschiedenis en zichtbaarheid in Nederland.
Projectomschrijving
De centrale vraag van Ik Azië was de existentiële vraag naar roots, identiteit en zichtbaarheid. Volgens Pan Asian Collective durfden verschillende makers in deze expositie die vraag te verkennen en vertelden zij het verhaal van “talrijke bijna onzichtbare Aziaten in Nederland”.
De tentoonstelling bracht vier makers samen die ieder vanuit een andere Aziatische community werkten:
Armando Ello — Indo World Photo Project / Hoezo Indo?
Tetsuro Miyazaki — Hafu2Hafu
Kevin Kwee — Peranakan
Rui Jun Luong — Guess Who? Asian Edition
Wat deze projecten verbindt, is dat ze allemaal vertrekken vanuit een persoonlijke ervaring van gemengde afkomst, herkenning, twijfel of uitsluiting. Tegelijk zoeken ze voorbij het individuele verhaal naar een collectiever beeld: wie wordt gezien, wie blijft onzichtbaar, en hoe kan beeldende kunst bijdragen aan representatie?
Context: Pan Asian Collective en OBA Amsterdam
Pan Asian Collective presenteerde de expositie in de Openbare Bibliotheek van Amsterdam. De OBA is een publieke, laagdrempelige plek waar mensen buiten de traditionele kunstwereld ook met fotografie, verhalen en maatschappelijke thema’s in aanraking kunnen komen. Daardoor kreeg de tentoonstelling niet alleen een kunstpubliek, maar ook een breed stedelijk publiek.
Pan Asian Collective zet zich in voor meer zichtbaarheid, representatie en empowerment van Aziatische Nederlanders. De organisatie beschrijft zichzelf als een collectief van programmamakers, creatives en storytellers dat verhalen maakt en deelt vanuit Aziatisch-Nederlandse perspectieven. Binnen die missie paste Ik Azië als een vroege en duidelijke publieke presentatie waarin verschillende Aziatische stemmen naast elkaar werden geplaatst.
Wat wilde de tentoonstelling zichtbaar maken?
De tentoonstelling reageerde op het hardnekkige idee dat “alle Aziaten op elkaar lijken” of dat Aziatische Nederlanders in Nederland vaak alleen via stereotypen worden gezien. De NOS schreef naar aanleiding van de opening dat de expositie stereotypen over Aziaten wilde bestrijden en dat de makers Nederlanders met een Aziatische achtergrond een gezicht wilden geven.
De vraag “wie ben ik?” stond centraal. Voor mensen met een Aziatische achtergrond in Nederland is die vraag vaak extra beladen, omdat identiteit niet alleen persoonlijk wordt gevormd, maar ook door de blik van buitenaf: door racisme, exotisering, onwetendheid, koloniale geschiedenis en mediarepresentatie.
De tentoonstelling liet zien dat Aziatische identiteiten in Nederland veel diverser zijn dan de dominante beeldvorming suggereert. Het ging niet alleen om Oost-Aziatische representatie, maar ook om Indo-Europese, Indonesische, Peranakan-Chinese, Japanse en gemengde achtergronden. Daarmee werd Ik Azië een visuele correctie op versimpelde ideeën over Azië en Aziatische Nederlanders.
Armando Ello’s bijdrage
Armando Ello nam deel met werk uit zijn bredere fotografische praktijk rond Indo-identiteit. Pan Asian Collective omschreef zijn bijdrage als een onderzoek naar hoe het is om als Indo door het leven te gaan.
Ello is zelf in Nederland geboren. Zijn moeder is Indonesisch en komt uit Kupang, West-Timor; zijn vader is Indo en werd geboren in de voormalige kolonie Nederlands-Indië. Volgens de PAC-tekst groeide Ello, net als veel andere Indo’s in Nederland, op met beperkte kennis over zijn eigen achtergrond. Zijn werk komt voort uit die zoektocht naar afkomst, koloniale geschiedenis, diaspora en identiteit.
Binnen Ik Azië werd zijn werk verbonden aan het Indo World Project, dat voortkomt uit Hoezo Indo en Twijfelindo. Het project onderzoekt hoe het verhaal van kolonisatie en dekolonisatie zich wereldwijd heeft verspreid, en hoe het is om als individu met gemengd bloed te leven in verschillende landen en samenlevingen.
Een belangrijke zin uit de PAC-publicatie over Ello is:
“The taller a tree the deeper its roots.” — Armando Ello
Die zin vat goed samen waar zijn werk in deze context over gaat: hoe verder een gemeenschap zich verspreidt, hoe belangrijker de vraag naar wortels, herinnering en overdracht wordt.
Relatie tot Twijfelindo en IndoWorld Photobook
Ik Azië sluit direct aan bij Twijfelindo en IndoWorld Photobook.
In Twijfelindo onderzocht Ello hoe Indische identiteit zichtbaar of juist onzichtbaar wordt in gezichten en verhalen binnen Nederland. De centrale spanning was: wat betekent het om Indo te zijn wanneer anderen dat niet aan je uiterlijk kunnen zien?
In IndoWorld Photobook werd die vraag internationaal verbreed. Het project richt zich op Indo’s buiten Nederland en onderzoekt hoe Indische identiteit wordt bewaard, veranderd en doorgegeven in de diaspora.
Binnen Ik Azië werden deze vragen opnieuw gekaderd, maar nu naast andere Aziatisch-Nederlandse zoektochten. Daardoor ontstond een bredere vergelijking: de Indo-ervaring werd niet geïsoleerd gepresenteerd, maar als één van meerdere Aziatische perspectieven op gemengde afkomst, zichtbaarheid, racisme, koloniale geschiedenis en representatie.
De andere makers
Tetsuro Miyazaki — Hafu2Hafu
Tetsuro Miyazaki is een fotograaf uit Maastricht, opgegroeid in Brussel met een Belgische moeder en Japanse vader. Zijn project Hafu2Hafu onderzoekt wat het betekent om Hāfu te zijn: iemand van gemengde afkomst met één Japanse ouder.
Miyazaki fotografeert en interviewt deelnemers volgens een vaste methode. Iedere deelnemer wordt op dezelfde manier geportretteerd en stelt een vraag aan de kijker. Zo ontstaat er niet alleen een portrettenserie, maar ook een dialoog over identiteit, zelfbeeld en de blik van de ander. Volgens de PAC-publicatie had Miyazaki op dat moment ruim 150 Hāfu in 101 combinaties vastgelegd.
Kevin Kwee — Peranakan
Kevin Kwee presenteerde werk uit zijn project Peranakan. Hij onderzoekt het leven als Peranakan Chinees in Nederland, zowel vanuit zijn eigen achtergrond als via portretten van anderen.
Peranakan Chinezen zijn nakomelingen van Chinese migranten die zich in Zuidoost-Azië, waaronder Indonesië, Maleisië en Singapore, vestigden. Binnen de Nederlandse context is deze groep minder zichtbaar dan bijvoorbeeld Indo’s of Molukkers. Kwee’s project geeft mensen met Peranakan roots letterlijk en figuurlijk een gezicht.
Zijn werk sluit aan bij Ik Azië omdat het een onderbelichte gemeenschap zichtbaar maakt en vragen stelt over assimilatie, herinnering en collectieve Chinees-Indonesische identiteit.
Rui Jun Luong — Guess Who? Asian Edition
Rui Jun Luong presenteerde Guess Who? Asian Edition, een levensgrote variant op het spel Wie is het? met alleen mensen met een Aziatische achtergrond.
Het werk is een directe reactie op racistische opmerkingen zoals “alle Aziaten lijken op elkaar”. Door bezoekers het spel fysiek te laten spelen, dwingt Luong hen om nauwkeuriger te kijken naar verschillen, gezichten, kenmerken en individualiteit. Het project maakt zichtbaar hoe groot de diversiteit binnen Aziatische gemeenschappen is.
Luong verbindt haar ontwerppraktijk met activisme. Naast haar werk als multidisciplinair designer en kunstenaar zet zij zich via Asian Raisins in tegen anti-Aziatisch racisme en stereotypering.
Publieke presentatie en randprogramma
Ik Azië was te zien van 6 mei tot en met 30 juni 2022 in OBA Oosterdok, Oosterdokskade 143 in Amsterdam. Sommige bronnen noemen een looptijd tot 3 juli 2022, waarschijnlijk omdat de tentoonstelling of delen ervan nog iets langer zichtbaar waren.
De opening vond plaats op 6 mei 2022 om 17.30 uur. Tijdens de expositieperiode organiseerde Pan Asian Collective ook verdiepende programma’s:
Artist talk I — 19 mei 2022
Artist talk II — 2 juni 2022
Talkshow — 15 juni / 22 juni 2022 volgens verschillende vermeldingen
De talkshow werd online uitgezonden en is nog terug te vinden op YouTube. Daarin gingen de makers met elkaar in gesprek over hun projecten, identiteit, zichtbaarheid en wat Ik Azië voor hen betekende.
Media-aandacht
De tentoonstelling kreeg aandacht van onder meer de NOS, die op 6 mei 2022 publiceerde onder de titel:
“Expositie wil stereotypen over Aziaten bestrijden: ‘We zijn niet allemaal Chinees’”
De NOS plaatste Ik Azië nadrukkelijk in het maatschappelijke debat over anti-Aziatisch racisme en stereotypering. In het artikel werd benoemd dat Aziatische gemeenschappen in Nederlandse media vaak worden uitgesloten of alleen via stereotype rollen zichtbaar zijn.
Ook platforms als Fotoexpositie.nl, PAC.tv en persoonlijke websites/blogs van betrokkenen en geportretteerden publiceerden over de tentoonstelling.
Artistieke betekenis
De artistieke betekenis van Ik Azië ligt in de combinatie van fotografie, installatie, gesprek en representatie. De tentoonstelling was niet alleen een verzameling portretten, maar een platform waarin makers vanuit hun eigen gemeenschappen vragen stelden over identiteit.
Belangrijk is dat de kunstenaars niet van buitenaf naar “Aziatische Nederlanders” keken, maar vanuit eigen ervaring en betrokkenheid werkten. Daardoor ontstond een andere vorm van representatie: niet illustratief, niet exotiserend, maar onderzoekend en zelfbewust.
De projecten lieten zien dat portretfotografie en visuele installaties kunnen functioneren als vormen van tegenbeeld. Ze corrigeren dominante stereotypen niet door één nieuw beeld te geven, maar door veelheid te tonen: veel gezichten, veel routes, veel mengvormen, veel manieren om Aziatisch, Nederlands, Indo, Hāfu, Peranakan of gemengd te zijn.
Relevantie binnen Armando Ello’s praktijk
Voor Ello is Ik Azië relevant omdat het zijn werk positioneert binnen drie belangrijke contexten:
Aziatisch-Nederlandse representatie
Zijn Indo-projecten worden onderdeel van een breder gesprek over Aziatische zichtbaarheid in Nederland.
Koloniale en postkoloniale geschiedenis
Zijn onderzoek naar Indo-identiteit wordt verbonden aan vragen over kolonisatie, dekolonisatie, migratie en de verspreiding van gemeenschappen.
Beeldende kunst en publieke presentatie
Zijn fotografie wordt getoond in een professioneel en publiek toegankelijk expositieprogramma, met randprogrammering, artist talks, media-aandacht en online video-documentatie.
Binnen een CV, fondsaanvraag of portfolio kan Ik Azië daarom worden genoemd als een belangrijke groepstentoonstelling waarin Ello’s werk rond Indo-identiteit werd gepresenteerd binnen een bredere Pan-Aziatische en maatschappelijk urgente kunstcontext.
Video- en mediabronnen voor verwerking in blogpagina
Video
YouTube — “Ik Azië | I Asia: Talkshow”
Registratie van de talkshow met de makers rond de tentoonstelling.
YouTube — “Kevin Kwee – met ‘Peranakan’ | Ik Azie in de Openbare Bibliotheek …”
Korte video rond Kevin Kwee’s bijdrage Peranakan.
YouTube-kanaal — Vrij Aziatisch / Very Asian NL
Zoekresultaten tonen een video rond Ik Azië: Artist Talk 1: Rui Jun Luong – GUESS WHO – Asian Edition. Deze kan nuttig zijn om verder handmatig te controleren.
Artikelen en projectpagina’s
Pan Asian Collective — “Ik Azië”
Projectoverzicht met verwijzingen naar makers, talkshow en deelpublicaties.
Pan Asian Collective — “Expo Ik Azië binnenkort te zien in OBA”
Aankondiging van de tentoonstelling, data, locatie, makers en randprogramma.
Pan Asian Collective — “Ik Azië: Armando Ello”
Publicatie over Armando Ello’s bijdrage en het Indo World Project.
Pan Asian Collective — “Ik Azië: Tetsuro Miyazaki”
Publicatie over Hafu2Hafu.
Pan Asian Collective — “Ik Azië: Kevin Kwee”
Publicatie over Peranakan.
Pan Asian Collective — “Ik Azië: Rui Jun Luong”
Publicatie over Guess Who? Asian Edition.
NOS — “Expositie wil stereotypen over Aziaten bestrijden: ‘We zijn niet allemaal Chinees’”
Nieuwsartikel over de tentoonstelling en de maatschappelijke context van anti-Aziatische stereotypering.
Fotoexpositie.nl — “Ik Azië”
Expositievermelding met data, locatie, makers en randprogramma.
Liang de Beer — “PERANAKAN”
Blogvermelding waarin Ik, Azië wordt genoemd als presentatiecontext voor Kevin Kwee’s werk, gecureerd door Pan Asian Collective.
Praktische gegevens
Titel: Ik Azië / I Asia
Jaar: 2022
Looptijd: 6 mei t/m 30 juni 2022; sommige bronnen noemen t/m 3 juli 2022
Locatie: OBA Oosterdok, Openbare Bibliotheek Amsterdam, Oosterdokskade 143
Organisatie: Pan Asian Collective / Pan Asian Connections
Vorm: multidisciplinaire foto-expositie met randprogramma
Deelnemende makers: Armando Ello, Tetsuro Miyazaki, Kevin Kwee, Rui Jun Luong
Bijdrage Armando Ello: Indo World Photo Project / Hoezo Indo?; fotografisch onderzoek naar Indo-identiteit en diaspora
Thema’s: Aziatisch-Nederlandse identiteit, Indo-identiteit, Hāfu-identiteit, Peranakan-Chinese identiteit, zichtbaarheid, representatie, anti-Aziatisch racisme, koloniale geschiedenis, gemengde afkomst, diaspora
Randprogramma: opening, artist talks en talkshow
Media-aandacht: NOS, PAC.tv, Fotoexpositie.nl en andere online vermeldingen
